تحصیل در خارج

از اوایاز اوایل دورهٔ قاجار و پس از جنگ‌های ایران و روسیه، سردمداران ایران متوجه عقب‌ماندگی ایران از کشورهای اروپایی در زمینهٔ علم و صنعت شدند و افرادی را برای یاد گرفتن علوم و فنون و تحصیل در خارج به فرنگ فرستادند بعدها نیز این امر ادامه پیدا کرد و برتری علمی و فنی غرب نسبت به ایران باعث شد که دانشجویان برای تحصیل در خارج به کشورهای خارجی (از جمله آمریکای شمالی و اروپای غربی) فرستاده شوند. برخی منتقدان گفته‌اند که این دانشجویان فرنگ‌رفته علاوه بر علم و فنونی که آموختند فرهنگ و آداب غربی را که سنخیتی با جامعهٔ ایران نداشت را نیز همراه خود به ایران آوردند که تحصیل در خارج اثرات سوئی را در جامعهٔ ایران در پی داشت.

آغاز فرستادن دانشجو به اروپا در دوره صفویه

در دورهٔ صفوی به دلیل دشمنی ایران و اروپا با امپراتوری عثمانی، نوعی نزدیکی و ارتباط میان ایران و کشورهای اروپایی برقرار شد. برای نخستین بار شاه عباس دوم که دلبستهٔ نقاشی اروپایی شده بود در سال ۱۰۵۲ چند تن را برای یادگیری این هنر و تحصیل در خارج به رم فرستاد. از جملهٔ این افراد، محمد زمان فرزند حاجی یوسف است که سبک نقاشی ایران را دگرگون کرد و سبک اروپایی واقعگرا و طبیعی را وارد ایران کرد. پس از این کار تا زمان فتحعلی شاه قاجار به دلیل نابه‌سامانی اوضاع ایران، تحصیل در خارج و در زمینهٔ فرستادن دانشجو به خارج اقدامی صورت نگرفت.

اعزام دانشجو در زمان قاجار

در دورهٔ قاجار و پس از جنگ‌های ایران و روسیه، سیاستمداران ایرانی متوجه عقب‌ماندگی ایران از کشورهای اروپایی در زمینهٔ علم و صنعت شدند و افرادی را برای فراگیری علوم و فنون و تحصیل در خارج به فرنگ فرستادند در سال ۱۱۹۰ خورشیدی، عباس میرزا به توصیهٔ میرزا بزرگ قائم مقام (پدر قائم مقام فراهانی)، دو تن را برای آموختن نقاشی و پزشکی و تحصیل در خارج به انگلستان فرستاد، این دو تن محمدکاظم فرزند نقاش‌باشی دستگاه نایب السلطنه و حاجی بابا فرزند یکی از سرداران درگذشته عباس میرزا بودند که به همراه وزیرمختار انگلستان به لندن فرستاده شدند. در سال ۱۱۹۴ عباس میرزا، پنج تن را به همراه کلنل دارسی جهت تحصیل در خارج به انگلستان فرستاد، این افراد عبارت بودند از: میرزا صالح شیرازی کازرونی برای یادگیری زبانهای خارجی (فرانسوی، انگلیسی و لاتین) – میرزا سید جعفر برای طب (پزشکی) – میرزا رضا برای مهندسی توپخانه – استاد محمدعلی چخماق‌ساز برای قفل و کلید سازی. در سال ۱۲۳۰ مدرسهٔ دارالفنون به کوشش امیرکبیر ساخته شد و دیگر اعزام‌شوندگان به خارج ناچار به گذراندن دوره‌های اولیهٔ تحصیل در خارج نبودند و می‌توانستند تحصیلاتشان را تا حد متوسطه در ایران انجام دهند گفتنی است که مقصد بیشتر دانشجویان برای تحصیل در خارج در زمان قاجار و رضا شاه، فرانسه بوده است. از سال ۱۲۳۷ که ۴۲ تن (که بیشترشان دانش‌آموختگان دارالفنون بودند) تا سال ۱۲۹۰ از سوی دولت کسی برای تحصیلات عالی به خارج فرستاده نشد که دلیل آن استبداد ناصرالدین شاه و نگرانی وی از افکار آزادی‌خواهانهٔ کسانی بود که از فرنگ و تحصیل در خارج  بازمی‌گشتند و همچنین نگرانی مردم از لامذهب شدن و افکار فرنگی‌مابانه از فرنگ برگشتگان بود. در دورهٔ مظفرالدین شاه (۱۲۷۵ تا ۱۲۸۵) هم به دلیل ضعف دولت و نابه‌سامانی اوضاع دربارهٔ فرستادن دانشجو به خارج جهت تحصیل در خارج عملی صورت نگرفت تا اینکه در پی انقلاب مشروطه (۶-۱۲۸۵) و احساس نیاز به تحول در کشور، در سال ۱۲۹۰ افرادی برای تحصیل در خارج از سوی دولت به خارج فرستاده شدند.

02122889521

adminجولای 11, 2018اخبار

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *